
Stowarzyszenie: rejestrowe czy zwykłe?
May 14, 2024
Krótszy czas pracy: pilotaż i plan dla małej firmy
May 20, 2024Aktualizacja merytoryczna:
Stowarzyszenie rejestrowe zakłada co najmniej 7 osób, a stowarzyszenie zwykłe — co najmniej 3. Trzeba przy tym odróżnić prawo założenia organizacji od prawa późniejszego członkostwa. Poniżej wyjaśniamy warunki dotyczące założycieli, osób niepełnoletnich i cudzoziemców oraz wybór formy stowarzyszenia. [1–3]
Kto może być założycielem stowarzyszenia?
Prawo tworzenia stowarzyszeń przysługuje obywatelom polskim mającym pełną zdolność do czynności prawnych i niepozbawionym praw publicznych. Zwykle oznacza to osoby pełnoletnie; istotne są jednak wszystkie wskazane warunki, a nie samo ukończenie 18 lat. Zasady dla cudzoziemców opisujemy osobno poniżej. [1]
Na etapie tworzenia organizacji ustalcie nie tylko listę osób. Potrzebne są również cel, zasady reprezentacji, siedziba oraz dokument określający sposób działania. Jeśli chcecie najpierw uporządkować sam pomysł, zobaczcie pierwszą część poradnika o stowarzyszeniach.
Stowarzyszenie rejestrowe czy zwykłe?
| Kwestia | Rejestrowe | Zwykłe |
|---|---|---|
| Założyciele | Co najmniej 7 osób | Co najmniej 3 osoby |
| Dokument działania | Statut | Statute |
| Rejestracja | Krajowy Rejestr Sądowy | Ewidencja właściwego organu nadzorującego |
| Osobowość prawna | Uzyskiwana po wpisie do KRS | Brak osobowości prawnej, ale może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania we własnym imieniu |
| Działalność gospodarcza | Możliwa na zasadach ustawowych | Niedopuszczalna; nie może też prowadzić odpłatnej działalności pożytku publicznego |
Stowarzyszenie zwykłe ma prostszą strukturę, lecz również istotne ograniczenia. Członkowie odpowiadają za jego zobowiązania całym swoim majątkiem, solidarnie, gdy egzekucja z majątku stowarzyszenia okaże się bezskuteczna. Nie wybierajcie więc formy wyłącznie według minimalnej liczby założycieli. Porównajcie ją z planem finansowania i zakresem działań. [1–3]
Czy osoba niepełnoletnia może należeć do stowarzyszenia?
Osoby w wieku 16–18 lat mogą należeć do stowarzyszeń i korzystać z czynnego oraz biernego prawa wyborczego. W zarządzie większość muszą stanowić osoby z pełną zdolnością do czynności prawnych. Prawo członkostwa nie jest jednak tym samym co prawo tworzenia stowarzyszenia. [1]
Osoby poniżej 16 lat mogą należeć do stowarzyszenia za zgodą przedstawicieli ustawowych, na zasadach statutu. Co do zasady nie głosują na walnym zebraniu i nie wybierają władz stowarzyszenia. Wyjątek dotyczy jednostki organizacyjnej zrzeszającej wyłącznie małoletnich: mogą oni wybierać i być wybierani do władz tej jednostki. To wyjątek dotyczący jednostki, a nie ogólna zasada dla całej organizacji. [1]
Czy cudzoziemiec może uczestniczyć w stowarzyszeniu?
Cudzoziemcy mający miejsce zamieszkania w Polsce mogą zrzeszać się w stowarzyszeniach według zasad obowiązujących obywateli polskich. Cudzoziemcy bez miejsca zamieszkania w Polsce mogą wstępować do stowarzyszeń, których statut przewiduje taką możliwość. Przy ustalaniu składu założycieli sprawdźcie zatem sytuację każdej osoby, zamiast zakładać jednakowe uprawnienia dla wszystkich. [1]
Osoby prawne i rodzaje członkostwa
Osoba prawna może być wyłącznie członkiem wspierającym stowarzyszenia. Szczegółowe kategorie członków, ich prawa i obowiązki wynikają z przyjętego statutu w granicach ustawy. Określenia „członek zwyczajny”, „wspierający” czy „honorowy” nie oznaczają, że każda organizacja musi mieć identyczne zasady głosowania. [1]
Co przygotować przed rejestracją?
- Wybierzcie formę i potwierdźcie skład założycieli. Uwzględnijcie liczbę osób, ich uprawnienia i planowany zakres działań.
- Ustalcie zasady. Przygotujcie statut albo regulamin, sposób reprezentacji, siedzibę i rozwiązania wymagane dla wybranej formy.
- Przyjmijcie dokumenty i wybierzcie wymagane władze. Zachowajcie uchwały, listę założycieli i protokół zgodnie z właściwą procedurą.
- Złóżcie wniosek do właściwego rejestru. Dla KRS korzystajcie z aktualnych formularzy Ministerstwa Sprawiedliwości. Dla stowarzyszenia zwykłego sprawdźcie procedurę w urzędzie właściwym dla siedziby.




